Avrupa Birliği (AB) Yeşil Mutabakatı’nın en önemli sütunlarından biri olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM - Carbon Border Adjustment Mechanism), uluslararası ticarette yeni bir dönemin kapılarını araladı. Bu mekanizma, AB sınırları dışından ithal edilen yüksek karbon yoğunluğuna sahip belirli ürünlerden, üretimleri esnasında salınan emisyonlar oranında bir karbon bedeli alınmasını öngörmektedir.
SKDM Kapsamındaki Öncelikli Sektörler Hangileridir?
Mekanizmanın ilk fazında (geçiş dönemi ve ilk uygulama yılları) özellikle karbon kaçağı riski en yüksek olan aşağıdaki altı sektör hedef alınmıştır:
- Demir ve Çelik
- Alüminyum
- Çimento
- Gübre
- Hidrojen
- Elektrik Enerjisi
SKDM Takvimi ve Kritik Dönemeçler
SKDM uygulaması kademeli olarak iki ana aşamada yürütülmektedir:
1. Geçiş Dönemi (1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025): Bu dönemde ihracatçıların herhangi bir mali yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak, AB'ye ithal edilen ürünlerin üretimi sırasında ortaya çıkan "gömülü emisyonların" çeyreklik dönemler halinde raporlanması zorunludur.
2. Mali Uygulama Dönemi (1 Ocak 2026 İtibarıyla): Bu tarihten itibaren geçiş dönemi sona ermiş ve emisyonlar karşılığında mali yükümlülükler devreye girmiştir. İthalatçılar, beyan edilen gömülü emisyon miktarı kadar "SKDM Sertifikası" satın almakla yükümlüdür.
Tesisinizin Mevzuat Yükümlülüğünü Hemen Sorgulayın
5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve Su Verimliliği Yönetmeliği uyarınca firmanızın yasal etüt ve yönetici sorumluluklarını ücretsiz analiz edin.
Türk İhracatçıları SKDM Sürecine Nasıl Hazırlanmalı?
Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olan AB'ye ihracatta rekabet gücünü korumak için sanayicilerimizin ivedilikle şu adımları atması gerekmektedir:
- Sera Gazı Emisyonlarının Hesaplanması (ISO 14064): Kapsam 1 (doğrudan) ve Kapsam 2 (dolaylı) emisyonların uluslararası standartlara göre hesaplanıp doğrulanması.
- Enerji Verimliliği Etütleri: Tesislerin enerji etütlerinin yapılarak spesifik enerji tüketimlerinin (ve dolayısıyla gömülü emisyon yoğunluğunun) düşürülmesi.
- Yenilenebilir Enerji Yatırımları: Çatı tipi GES ve diğer temiz enerji çözümleriyle Kapsam 2 emisyonlarının sıfırlanması.