Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında çeyreklik beyanname, ürün gömülü emisyon hesaplama ve teknik uyum.
SKDM / CBAM Nedir?
Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM - Carbon Border Adjustment Mechanism), AB dışından ithal edilen yüksek karbon yoğunluğuna sahip belirli ürünlerin, AB içindeki karbon fiyatlandırma sistemiyle (ETS) eşitlenmesi amacıyla geliştirilen sınırda vergilendirme aracıdır. Bu sistem, karbon sızıntısını önlemek ve küresel sanayiyi daha temiz teknolojilere teşvik etmek için tasarlanmıştır.
Kapsamdaki Sektörler
Yeşil Mutabakat kapsamında ilk aşamada en yüksek karbon kaçağı riski taşıyan 6 temel sektör belirlenmiştir. Bu sektörlerde AB'ye ihracat yapan tüm Türk üreticiler doğrudan sisteme tabidir:
🏗️
Demir ve Çelik
Ham çelik, demir, çelik saclar, teller, profiller, borular ve diğer işlenmiş çelik ürünleri.
⛓️
Alüminyum
Ham alüminyum alaşımları, alüminyum profiller, folyolar, teller ve türev mamuller.
🧱
Çimento
Klinker, çimento hamuru, portland çimentosu ve diğer suyla sertleşen tüm çimento türleri.
🌱
Gübre
Amonyak, nitrik asit, potasyumlu/azotlu/fosfatlı gübre bileşikleri ve karışımları.
🫧
Hidrojen
Sanayi hammaddesi ve sürdürülebilir enerji taşıyıcısı olarak üretilen hidrojen gazı.
⚡
Elektrik
Sınır ötesi enterkonnekte elektrik hatları üzerinden ithal edilen ve ticareti yapılan elektrik enerjisi.
Kritik Tarihler ve Süreç Takvimi
SKDM uygulaması iki ana aşamadan oluşmaktadır:
Geçiş Dönemi (1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025): Bu dönemde herhangi bir mali yükümlülük (vergi) bulunmamaktadır. Ancak AB'deki ithalatçılar üzerinden çeyreklik bazda, ürünlere ait "Gömülü Emisyonlar"ın (Embedded Emissions) raporlanması zorunludur. Yanlış veya eksik raporlamalar cezai yaptırımlara tabidir.
Mali Dönem (1 Ocak 2026 İtibarıyla): Bu tarihten sonra fiili vergilendirme başlayacaktır. AB'deki ithalatçılar, ithal ettikleri gömülü emisyon miktarı kadar "SKDM Sertifikası" (karbon hakkı) satın almak zorunda kalacaklardır. Türkiye'de bir emisyon ticaret sistemi kurulur ve karbon vergisi yerelde tahsil edilirse, bu tutar sınırda ödenecek vergiden mahsup edilebilecektir.
SKDM Danışmanlık Hizmetlerimiz
ENOVALS, AB pazarına ihracat yapan sanayi kuruluşlarımızın sınırda karbon vergisi yükünü en aza indirmesi ve yasal bildirimleri hatasız tamamlaması için eksiksiz danışmanlık hizmeti sunar:
Gömülü Emisyon Hesaplaması (Embedded Emissions): AB SKDM Tüzüğü (CBAM Regulation) metodolojilerine uygun olarak, tesis ve ürün (CN Kodu) bazında spesifik gömülü sera gazı emisyonlarının (doğrudan + dolaylı emisyonlar) bilimsel hesaplanması.
CBAM İletişim Şablonu (Excel) Doldurulması: AB'li müşterilerinizin sizden talep ettiği resmi "CBAM Communication Template" XML/Excel dosyasının, karmaşık formüller ve girdi-çıktı emisyonları entegre edilerek hatasız şekilde hazırlanması.
Gap Analizi ve Yol Haritası: Ürünlerin emisyon yoğunluğunu düşürerek sınırda ödenecek karbon vergisi riskini azaltmak amacıyla enerji verimliliği ve yeşil enerji (GES vb.) alternatiflerinin teknik/finansal etütlerinin yapılması.
İzleme Metodolojisi Planı (MMP): Tesisinizde sürekli ve doğru emisyon takibi yapılabilmesi için AB yönergelerine tam uyumlu "Emisyon İzleme Planı" altyapısının kurulması.
Doğrulama Eşliği: 2026 sonrasında zorunlu hale gelecek olan akredite üçüncü taraf doğrulama denetimlerine hazırlık ve refakat.
Neden ENOVALS ile Çalışmalısınız?
AB Mevzuatına %100 Uyum: Sürekli güncellenen AB Yeşil Mutabakat ve CBAM yönergelerini anlık olarak takip ediyor, hesaplamaları en güncel standartlarda yapıyoruz.
İhracat Sürekliliği: AB'li alıcılarınızın tedarik zincirinde karbon yoğunluğu düşük, verileri şeffaf ve doğrulanabilir üreticileri tercih etme eğiliminde olduğunu biliyoruz. Pazar payınızı korumanızı sağlıyoruz.
Bütüncül Enerji Çözümleri: Sadece hesaplamakla kalmıyor, aynı zamanda enerji verimliliği etütlerimizle emisyonlarınızı düşürecek fizibil projeler sunarak finansal tasarruf elde etmenizi sağlıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Evet. SKDM tüzüğüne göre, menşe ülkede (Türkiye) fiilen ödenmiş bir karbon vergisi varsa ve bu vergi resmi olarak belgelenebiliyorsa, AB sınırında ödenecek sertifika tutarından düşülecektir. Bu durum, Türkiye'de kurulacak Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) için temel motivasyondur.
Yükümlülük resmi olarak AB'deki yetkilendirilmiş beyan sahibi ithalatçıdadır. Ancak ithalatçı, bu bilgileri Türkiye'deki üreticiden talep etmek durumundadır. Dolayısıyla Türkiye'deki üretici, verileri doğru ve tüzüğe uygun yöntemlerle beyan etmekle mükelleftir.
Evet. SKDM kapsamında emisyonlar Doğrudan (proses yakıtları ve reaksiyonlar) ve Dolaylı (tüketilen elektrik) olmak üzere ikiye ayrılır. Çimento, gübre ve elektrik dışındaki çelik ve alüminyum gibi sektörlerde de dolaylı emisyonların (tüketilen elektriğin) hesaplamaya dahil edilmesi zorunludur.